Latest Post

@ nas marxes. Leviathan de Thomas Hobbes

Este mes de novembro adicamos @nas marxes á obra “Tout court” da teoría política moderna Leviathan de Thomas Hobbes, nin mais nin menos. A súa escolla ven pola condición de clásico, se nos remitimos ás verbas de Norberto Bobbio, un dos grandes estudosos do seu pensamento, que consideraba que Hobbes cumpría as tres condicións básicas para ser considerado como tal: intérprete único e auténtico do seu tempo; mantense actual e necesario para todas as xeracións; e a maiores foi quen de construír unha teoría e modelo conceptual que nos sirve de armazón para entender a realidade presente.

Thomas Hobbes é, dalgún xeito, o iniciador da filosofía política moderna grazas a ser quen de entender o grande aparato político do Estado que estaba a emerxer. O Estado con maiúscula; unha entidade política con forte implicación tanto a nivel de política nacional, xeopolítica internacional ou a nivel de individuo. E iso foi en parte o gran legado que nos deixou Hobbes, as ferramentas ontolóxicas que nos permitirán entender de que ía iso.

Thomas Hobbes por John Michael Wright ca. 1669, National Portrait Gallery

A edición que tomamos é a da nosa querida profesora da Universidade de Santiago de Compostela, María Xosé Agra Romero que a través do seu precioso, afable e interesante prólogo nos permite ver certas cuestións que a nós faríannos falta dúas vidas para caer nelas. E citamos aquí algunhas das súas axudas para a nosa comprensión do mundo: reforzarnos no propio sentimento de que o Leviatán estaba encarcerado en estereotipos; guíanos sobre as bases do contrato social na política moderna achegándonos a Rawls, teórico renovador do contractualismo, que o considera pai do moralismo laico e do contrato social inglés e algo que, polo menos a nós deixounos canto menos sorprendidos é a achega que se dá no Leviatán ao estado, como un Deus mortal, que “nun contexto de  globalización, semella que, en efecto, pode ser ou é mortal, ou cando menos que estaría agonizando, dando os seus derradeiros estertores; remitindo a lectura e a reflexión cara á nosa actualidade”.

Thomas Hobbes (1588 -1679) nace en tempos non menos convulsos que outros pero que, como sempre acontece, van ser o substrato da súa obra e así nolo deixa escrito na súa breve autobiografía en verso Vida de Thomas Hobbes de Malmesbury escrita en verso polo autor: Corría o ano mil cincocentos oitenta e oito do nacemento do noso señor, o Home-Deus. Nos portos españois estaba fondeada a famosa frota inimiga que pouco máis tarde había ser destruída nos nosos mares (…). Non hai razón para que me avergoñe da miña patria; pero laméntome do tempo adverso, e de tantos males que naceron comigo. Pois ao difundirse polas nosas prazas o rumor de que coa frota [española] achegábase o derradeiro día para o noso pobo, tanto medo concibiu a miña nai que pariu xemelgos: a mín e ao medo ao mesmo tempo (…). E en canto ao medo é o marco e encadre das nosas vidas a xente empeza por intentar disolvelo, e penso que en parte é o que pretendeu Hobbes dun xeito científico-matemático.

Leviathan, or, The Matter, Forme, & Power of a Common-wealth Ecclesiasticall and Civil by Thomas Hobbes of Malmesbury. London: Andrew Crooke, 1651

Fundamental na súa vida van ser os contactos da familia Cavendish, mais tarde Condes de Devonshire, durante dúas xeracións as que lle van permitir fixar os seus intereses no estudo e na observación do que acontecía tanto en Inglaterra como no continente. Mediante os Cavendish chegará a formar parte de importantes círculos de redes de intelectuais da época que incluían a Descartes, Galileo e sobre todo ao Pai Marin Mersenne, que podemos considerar o antecedente en corpo do Journal des sçavans (1665-1668), xa que foi o divulgador da maior parte da ciencia do momento. E dinos Hobbes [En París, arredor  de 1634] “(…) coñecía a Mersenne, a quen  comunico o que tiña meditado sobre o movemento das cousas. El apróbao e recoméndame a outros moitos; e a partir daquela tívome entre os filósofos.”

Convén dicir que Hobbes participa na práctica política antes de ser o teórico que coñecemos e grazas loxicamente aos debates parlamentarios do mozo William Cavendish, membro dos Parlamentos de 1614 e 1621. Pero a partir de 1630 o Parlamento comeza a entrar en conflito co poder real, e en particular sobre as cuestións de autoridade e as prerrogativas do Rei Carlos I. Neste momento Hobbes é cando escribe o seu tratado The Elements of Law, Natural and Politics, obra que como din os expertos non tiña como finalidade a súa publicación pero que se expandiu como o lume en forma manuscrita; con este tratado de filosofía política Hobbes vai ser utilizado polos realistas, algo que lle xerou unha forte enemistade coa cámara dos comúns.

Cando as loitas no Parlamento inglés se agrandan Hobbes se exilia e é en París xunto ao círculo do Pai Marin Mersenne onde completa as súas obras de filosofía política De Cive, De Corpore e o propio Leviatán. As repercusións foron tremendas, por todos os bandos civís e eclesiásticos.

O que está claro é que o Leviatán escríbese nun período ben curto de forte axitación política que vai entre a Guerra Civil inglesa (1642-1648) coa caída de Carlos I e a restauración de Carlos II en 1660. Obra que vai dirixida ao seu amigo e benfeitor Sydney Godolphin (1610-1643), poeta e amigo de Hobbes en Oxford. E que ven a continuar e nalgúns casos a repensar ou corrixir algo que molestara aos parlamentarios de Cromwell no Parlamento curto.

Outros recursos:

Advertisements

Arquivo

RSS Feed descoñecido

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

Categorías

Advertisements
10º Aniversario da Biblioteca Concepción Arenal
Código QR

Estatísticas do blog

  • 14.121 visitas